Van 21 april t/m 31 juli 2009 vond in de Stadsbibliotheek het project ‘Kunst in de Bieb’ plaats. Gedurende deze drie maanden verrees in de centrale ontmoetingshal het interactieve concept ‘Een lege plek om te blijven’ van Monique Broekman. De installatie visualiseerde de fascinatie van de Bossche kunstenares voor de persoonlijke en besloten gedachtewereld van mensen die een bezoek brengen aan de Bieb. Kunst in de Bieb was een samenwerkingsproject van CBK ’s-Hertogenbosch, Cubiss en Bibliotheek ’s-Hertogenbosch. Lees hieronder voor meer informatie over het project, dagboekfragmenten van Monique, persreacties en meer.
Uitgangspunt van ‘Een lege plek om te blijven’ was de gedachte dat bezoekers met het betreden van de Bieb als het ware ook een imaginaire plek in hun hoofd betreden. Een plek waar de liefde voor literatuur, film en muziek tot leven komt. Broekman verwerkte op locatie de gedachten van enkele uitverkoren bezoekers op vier grote, bij aanvang witte panelen. Samen vormden de panelen een mysterieuze kubus, welke in gesloten vorm enkel aan de randen iets van haar binnenste prijsgaf. Na verloop van tijd werd de kubus, als een boek dat zich opent, binnenstebuiten gekeerd. Zodat iedereen deelgenoot werd van de veelzijdige en tot voor kort ontoegankelijke binnenwereld van ‘de’ Biebbezoeker.
Inspiratiebronnen
Broekman ontleende de titel van haar work in progress aan de gelijknamige bundel van dichter Rutger Kopland en werd geïnspireerd door een scène uit ‘Der Himmel über Berlin’, de filmklassieker van Wim Wenders. Hierin rusten twee engelen op de balustrades van de monumentale Berlijnse bibliotheek terwijl zij luisteren naar de gedachten van de bezoekers.
Doelstellingen Kunst in de Bieb is een initiatief van de bibliotheek ’s Hertogenbosch, Cubiss, CBK ’s Hertogenbosch en provincie Noord-Brabant. Het doel is om de dienstverlening van de bibliotheek als cultureel portaal te verbreden en de samenwerking van verschillende culturele ketenpartners te stimuleren.
Fotoalbum Foto's van de officiële opening van het kunstwerk op 11 mei vindt u in ons fotoalbum.
Dagboekfragmenten
Monique hield tijdens haar werkzaamheden een dagboek bij. Enkele fragmenten leest u hieronder.
Zondag 19 april 2009
Vandaag gaan we het werk 'Een lege plek om te blijven' plaatsen. Wij, mijn vriend/meubelmaker Jan van Hees en ik, hebben het werk gemaakt bij Zin in Vught (klooster voor zingeving en werk van de Fraters van Tilburg) waar ik als kunstenaar op dit moment mag verblijven in het gastatelier voor maximaal een half jaar. Gelukkig is het mooi droog weer. Dat komt goed uit want we vervoeren de vier wanden van 220 cm x 240cm op een open aanhanger. Het loopt allemaal gesmeerd. De bewaakster van de (gesloten) Bieb staat al op ons te wachten als we in de Hinthamerstraat aan komen. We moeten twee keer rijden om alles ter plekke te kunnen opbouwen. (Foto's: Puck, dochter van Monique, negen jaar oud)
Maandag 20 april 2009
We zijn gister al een heel eind opgeschoten met het opbouwen van de vier witte wanden die nu samen een ruimte vormen op de witte cirkel van zeildoek met een doorsnede van 450cm. Verder met het verzamelen van de afgeschreven boeken uit de kelder. Ik selecteer ze op kleur. Dat geeft rust aan het gehele beeld. Jan heeft een goed systeem bedacht om de boeken stevig te laten klemmen, bovenop de witte wanden, door onzichtbare boekensteunen waardoor ze op zichzelf lijken te staan. De bollampen in de ruimte, een oud tafeltje en twee thonetstoeltjes, cd-spelers verstoppen in de holle wanden en klaar is mijn ruimte. Het volgende hoofdstuk kan beginnen.
Woensdag 22 april 2009
De eerste man die ik aanspreek, een oudere heer (86 jaar) met twee gehoorapparaten, blijkt een frater. Ik vertel hem over mijn project in de Bieb en neem hem mee in mijn witte kubus. Hij leest voor uit het boek (Het wonder) wat hij geleend heeft. Ik neem zijn prachtige stem op als onderdeel van het geluidssculptuur wat ik ga laten groeien gedurende mijn verblijf in de Bieb. (...) Veel bezoek van collega-kunstenaars die toevallig vandaag in de Bieb moeten zijn. Ik zie een jonge zorgvuldig geklede jongeman met cd’s in zijn handen staan en spreek hem aan. Hij gaat mee naar mijn ‘lege plek’ en laat me zijn lievelings cd's horen van Rob de Nijs. Mitchell, 19 jaar, zingt zelf ook, én hij acteert in een klassiek toneelstuk. Voor vriendinnen heeft hij weinig of geen tijd.
Een man met grijze baard en bril gluurt mijn kubus in. Ik nodig hem uit binnen te komen. Hij vertelt me dat hij eerst naar de kunstboeken gaat om zijn favouriete boeken te halen. Als hij mijn ruimte betreedt zegt hij me dat hij in deze kunstboeken nooit leest maar vooral naar de plaatjes kijkt. Hij stelt voor om te vertellen wat hij ziet en wat hem daarbij fascineert. (...) Een moeder, Madeleine, brengt haar dochter naar cello-les bij de Muzerije, en duikt even de Bieb in om wat boeken voor haar andere kinderen te halen. Ze leest me voor uit de kinderboeken, over een kikker en Muis die heel toepasselijk naar de Bieb gaan. Dochterlief, Naomie, is klaar met de muziekles en vindt het wel ‘lollig’om ook wat voor te lezen uit een boek. Altijd gek om je stem terug te horen.
Een klein jongetje gluurt lachend door een kier van mijn kubus. Ik vraag hem binnen. Hij neemt zijn grote zus van vier mee, en vader en moeder volgen ook al snel. Guido vertelt in mijn microfoon over de plaatjes die hij ziet in zijn boek, aangemoedigd door zijn pa en ma. Zus Iris vindt het ook reuze interessant om haar stem te horen vanuit mijn laptop. Aan een tafel zit een jong stel van in de twintig. De man leest een Spaanse krant. Hij is bereid om daar uit voor te lezen in mijn ruimte. Hij woont nog niet zo lang in Nederland en is hier op zoek naar werk. Zo reist hij de wereld rond. Hij wil ook nog naar Z-Amerika. Toch handig die Spaanse taal en het geeft een mooie kleur aan de stemmen die ik reeds heb opgenomen.
Ik zet mijn kopje koffie even op een tafeltje in het horecagedeelte om mijn handen vrij te hebben om mijn ruimte te kunnen openen. Aan het tafeltje zit een grijze heer (93 jaar) die me vriendelijk aan kijkt. Al snel overhandigt hij me zijn visitekaartje waarop in ouderwetse typeletters gedrukt staat dat hij ‘kunstschilder’ is. Hij is benieuwd wat ik aan het doen ben en nodigt me uit eens bij hem langs te komen in zijn atelier in Heusden. Later hoor ik van de Biebmedewerkers dat Pieter Bodt al heel lang een bekend gezicht in de Bieb is. Voorheen kwam hij met zijn vrouw, nu alleen. Enige tijd geleden zagen ze hem even niet meer, waarop besloten werd hem eens te bellen om te vragen hoe het met hem ging. Pieter vond deze aandacht zo fantastisch dat hij weer iedere woensdag te vinden is in de Bieb.
Donderdag 23 april 2009
Vandaag ontmoet ik Will Zetz in de Bieb. Een bijzondere blijmoedige man die veel heeft meegemaakt in zijn leven. Met zijn scootmobiel baant hij zich een weg door de Bieb. Gelukkig staat mijn witte gevaarte niet teveel in de weg. (...) Bij de muziekafdeling zie ik een donkere man langere tijd een hele stapel muziek beluisteren. Ik spreek hem aan. Hij komt uit Spanje en vindt alle muziek mooi en heeft geen echte voorkeur. Als afwashulp werkt hij in een restaurant en ter ontspanning komt hij in de Bieb muziek luisteren waar hij helemaal in opgaat en van tot rust komt. Daarna kan hij weer helemaal fris er tegenaan. (...) Een oma met twee kleinkinderen die een stapel boeken lenen. De kleinkinderen wonen in Zwitserland en gaan met oma en familie mee op vakantie i.v.m. een huwelijksfeest van de grootouders. Sanne van 11 jaar leest in het Frans voor en Renske van 9 jaar vertaalt een Nederlands boek in het Zwitsers-Duits.
Dinsdag 28 april 2009
Vandaag word ik samen met de directeur van de Bieb geïnterviewd door Brabant10 tv voor hun journaal. Meneer Laarakker, die ik benader als biebbezoeker, wil best voorlezen voor de camera. We worden er allebei een beetje zenuwachtig van als we plaatsnemen in de witte ruimte. (...) Bij de cd’s staat een man met lange haren een stapel c.d.’s te beluisteren. Hij wil ze met me delen in mijn ruimte. We luisteren naar ELO, Bruce Springsteen, en gabbermuziek. Zijn ruige uiterlijk zegt niet alles. Guus heeft overal in Nederland gewoond en is uiteindelijk teruggekeerd naar zijn geboortegrond Den Bosch. (...) Jan van de Meerendonk vertelt me over zijn liefde voor Bach. Hij heeft een papiertje bij zich van wat hij wil halen uit de Bieb. Hij heeft al heel veel opnames, maar is altijd op zoek naar weer iets nieuws. We luisteren samen naar Debussy, sonates voor viool en cello. Hij ontmoette op een reis een man uit Z-Korea waar hij nog altijd mee correspondeert. Jan stuurt hem de muziek die hij mooi vindt en de Koreaan stuurt hem Koreaanse muziek.
Adobe Flash Player niet geinstalleerd of ouder dan 9.0.115!
Woensdag 29 april 2009
Een vader met twee dochters van 11 en 10 jaar gluren de kubus in. De dochters willen graag iets voorlezen uit hun boek over kippen. Yanu en Zita lenen dit boek omdat ze kippen krijgen en willen wat te weten komen over de verzorging. (...) Ik zag een man twee keer om de kubus heen lopen, tot hij stopte bij de grootste kier en naar binnen kwam. Hij zag er vermoeid uit. De man stelde me vragen over het werk waar ik mee bezig ben. Ik vroeg hem of hij iets wilde voorlezen. Daar had hij helemaal geen zin in. Wel wilde hij graag even in ‘deze lege plek om te blijven’ zitten. Zwijgend hebben we zo tegenover elkaar gezeten tot het moment dat hij het genoeg vond en vertrok. Twee mannen, het leken vader en zoon, luisteren naar een hele stapel cd’s. Enthousiast willen ze me van een zekere Jeff het nummer ‘Wild thing’ laten horen. Volgens de oudste van de twee is de muzikant, hoewel niet meer de jongste, nog altijd frisse muziek blijven maken. Hij wilde het zijn (vermoedelijke) zoon laten horen. Zijn muzieksmaak is breed, zo ging hij verder. Of ik ooit van een zekere Kapsberger had gehoord... Een componist uit 1640 die volgens hem prachtige luitmuziek heeft gecomponeerd. Volgende week zou hij wel een cd daarvan bij de Bieb voor me afgeven.
Woensdag 6 mei 2009
Harriejan van Doorn heeft woord gehouden. Samen met een vriend komt hij me bezoeken in mijn witte kubus. In zijn hand heeft hij een grote enveloppe met een tekst over Kapsberger en een cd Hij wil graag van me horen hoe ik de muziek vindt. Uit 1 van de wanden herkent hij in een collage van verschillende stukken muziek, zijn ‘Wild thing’-fragment. Ik heb vandaag afgesproken met Peter Pim Windhorst van Omroep Brabant voor een radiointerview (luister hier). Zijn glimlachende hoofd verschijnt tussen twee schotten in. Harriejan en vriend gaan er vandoor; met z'n vieren in mijn lege plek is het wel wat vol. Terwijl Peter Pim me interviewt komt er een piepklein meisje met grote nieuwsgierige ogen de ruimte binnen. Zij mag ook wat zeggen in de microfoon. Moeder is zoekende buiten de kubus en vertelt dat ze net lid zijn geworden. (...) Een echtpaar zit aan een tafel, met grote glazen muntthee en een stapel boeken, te lezen. Ik spreek ze aan en enthousiast verschijnt Irka (half Oekrains) even later in mijn ruimte. Ze begint geduldig recepten voor te lezen van milkshakes. Zodra ze klaar is komt Ad, haar man, bij mij voorlezen. Hij vertelt me dat zijn vrouw enorm geniet van het lezen van recepten, alsof ze het dan ook proeft terwijl ze het leest.
Maandag 11 mei 2009
Vandaag is het de onthulling van ‘de lege plek...’. Afgelopen vrijdag heb ik 4 meer dan levensgrote portretten van Biebbezoekers laten opplakken in de witte ruimte. Het zijn 4 totaal verschillende mensen, in leeftijd en achtergrond. Als je langs het werk loopt en terloops via de kieren naar binnen kijkt, dan lijkt het of er werkelijk iemand staat. Om 15.30 uur nog een interview met een piepjonge journalist van het Brabants Dagblad, samen met Ahmed (oorspronkelijk afkomstig uit Soedan) die voorgelezen heeft uit een Arabische en Nederlandse krant en geposeerd heeft voor 1 van de foto’s op de witte wanden. Om 15.45 uur arriveren de andere 2 ‘modellen’ die ik gefotografeerd heb en te zien zijn in het werk. We verstoppen ons in de kubus. De videocamera heb ik meegenomen in de ruimte en ik film via de kieren wat er om ons heen gebeurt. Na de toespraken wordt de cd gestart met de mix van geluiden (voorgelezen teksten, muziek en filmgeluiden) die ik heb gemaakt de afgelopen weken in de Bieb. Contrabassist Hein van der Gein improviseert eroverheen. Via een kier in de ruimte gluur ik met mijn camera naar Hein die geconcentreerd aan het spelen is. Zodra hij klaar is met zijn improvisatie duwen Lisette, Ahmed, Elzelinde en ik de Kubus open. Voor het eerst kijken we in het gezicht van het publiek dat stil zit te kijken.
Dinsdag 12 mei 2009
Vanmorgen vroeg waren we alweer van de partij, Jan en ik. We hebben ‘de lege plek’ binnenstebuiten gekeerd. Het is een hele klus om voor 11 uur, als de Bieb open gaat, klaar te zijn. Iets voor elf uur staan alweer veel biebbezoekers te wachten tot de schuifdeuren worden geopend. De portretten zijn nu aan de buitenzijde te zien, de tekst ‘een lege plek om te blijven’ is aan de binnenzijde te lezen. En de regenboogkleuren van de boekenruggen is zichtbaar in de kubus. Het levert een heel ander beeld op. Regelmatig zal ik zorgen dat er iets anders gebeurt in de kubus. Nog even het artikel in het Brabants Dagblad gelezen waar ik gisteren voor geïnterviewd was. Inderdaad, geschreven door een erg jonge journalist, die in zijn verhaal mij niet goed begrepen én niet goed geciteerd heeft. Will Zetz rijdt met zijn scootmobiel langs de kubus, neemt plaats aan een tafel in het koffie/theegedeelte met een krant. Een oudere gewatergolfde dame met een lieve glimlach kijkt belangstellend de ruimte in. Ik leg mijn werk nog eens uit en voor de duidelijkheid draag ik het gedicht van Rutger Kopland voor. Ze vindt het mooi en gaat in de Bieb op zoek naar een bundel van Kopland.
Broekman ontleende de titel van haar werk aan de gelijknamige bundel van Rutger Kopland. In april reisde de kunstenaar naar de woonplaats van de dichter voor een ontmoeting. Daar maakte ze unieke filmbeelden van Kopland. Deze beelden werden in week 22 vertoond binnenin de kubus. Daarna volgden andere beelden, zoals beelden van de opening en fragmenten uit de film Der Himmel über Berlin.
Van 21 april t/m 31 juli 2009 vond in de Stadsbibliotheek het project ‘Kunst in de Bieb’ plaats. Gedurende deze drie maanden verrees in de centrale ontmoetingshal het interactieve concept ‘Een lege plek om te blijven’ van Monique Broekman. De installatie visualiseerde de fascinatie van de Bossche kunstenares voor de persoonlijke en besloten gedachtewereld van mensen die een bezoek brengen aan de Bieb. Kunst in de Bieb was een samenwerkingsproject van CBK ’s-Hertogenbosch, Cubiss en Bibliotheek ’s-Hertogenbosch. Lees hieronder voor meer informatie over het project, dagboekfragmenten van Monique, persreacties en meer.
